Um rekstrarsöguskrá

Ég var að fá tilkynningu um skráningu á rekstrarsöguskrá frá ykkur. Hvað er rekstrarsöguskrá Creditinfo?

Rekstrarsöguskrá Creditinfo er gagnagrunnur á tölvutæku formi, þar sem upplýsingum um stjórnarsetu einstaklinga í hlutafélögum, sem úrskurðuð hafa verið gjaldþrota, er safnað saman og miðlað.

Upplýsingum er þó aðeins miðlað ef sami einstaklingurinn tengist a.m.k. tveimur hlutafélögum sem hafa verið úrskurðuð gjaldþrota – og þurfa báðir úrskurðirnir að vera yngri en 4 ára. Miðað við nýjustu upplýsingar úr Hlutafélagaskrá Ríkisskattsstjóra.  Í tilkynningunni koma fram helstu upplýsingar um málið, en einnig er hægt að hafa samband við Creditinfo í síma 550-9600. Nauðsynlegt er að gefa upp tilvísunarnúmer svo hægt sé að fá þær upplýsingar gegnum síma. Tilvísunarnúmer þetta er á tilkynningunni. 

Hvaða upplýsingar úr Hlutafélagaskrá eru skráðar í rekstrarsöguskrá Creditinfo?

Eftirfarandi upplýsingar eru skráðar í rekstrarsöguskrá:

  • Framkvæmdastjóri hlutafélagsins
  • Stjórnarformaður hlutafélagsins
  • Stjórnarmenn hlutafélagsins
  • Varastjórnarmenn hlutafélagsins
  • Stofnendur hlutafélagsins

Í skráningunni er tekið fram hvaða hlutverki/hlutverkum viðkomandi gegndi hjá félaginu. Stofnendur hlutafélaga eru þó skráðir með þeim fyrirvara að félagið þarf að vera yngra en þriggja ára gamalt þegar það er úrskurðað gjaldþrota. Með öðrum orðum, sé það eldra en þriggja ára við gjaldþrotaúrskurð eru stofnendur ekki skráðir í rekstrarsöguskrá.
Aðrar upplýsingar varða dagsetningu gjaldþrotaúrskurðarins, dagsetningu síðustu stjórnarskipunar og hjá hvaða héraðsdómstól úrskurðurinn var felldur.

Hverjir hafa aðgang að rekstrarsöguskrá?

Aðilar sem hafa lögvarinna hagsmuna að gæta geta sótt um aðgang að rekstrarsöguskrá. Hér er átt við banka, sparisjóði og þau fyrirtæki og stofnanir þar sem lánasýsla er reglulegur hluti af rekstrinum. Jafnframt geta þær lögfræðistofur, sem innheimta mál fyrir hönd kröfuhafa, einnig haft aðgang að skránni.

Hvaða heimildir þarf til að reka rekstrarsöguskrá?

Upplýsingar á rekstrarsöguskrá varða upplýsingar um fyrirtæki sem og persónulegar upplýsingar um einstaklinga. Því þarf starfsleyfi frá Persónuvernd til að reka slíka skrá, sem Creditinfo hefur verið með um langt skeið.

Um persónuvernd gilda lög nr. 77/2000 sem tóku við lögum nr. 121/1989 sem þáverandi tölvunefnd hafði umsjón með. Hafi aðili fram að færa athugasemdir eða kvörtun vegna skráningar á rekstrarsöguskrá, er eðlilegast að stíla hana á Persónuvernd (Rauðarárstíg 10, 105 Reykjavík) og mikilvægt er að hún sé skrifleg. Á heimasíðu Persónuverndar má nálgast eyðublöð í þeim tilgangi. Starfsleyfi Creditinfo er sömuleiðis á finna á vefsíðu Persónuverndar.

Get ég séð hverjir hafa skoðað stöðu mína á rekstrarsöguskrá?

Já, það sést á uppflettingayfirliti ef aðila er flett upp í VOG, sem er samansett skrá um Vanskil og Opinberar Gerðir, þar sem rekstrarsöguskrá er hluti hennar.

Hvaða áhrif hefur skráning á rekstrarsöguskrá?

Skráning hefur helst áhrif ef og þegar einstaklingur leggur fram lánsumsókn til fjármögnunar á fyrirtækjarekstri, hvort sem verið er að kaupa starfandi fyrirtæki eða til að stofna hlutafélag. Sé viðkomandi með færslur á rekstrarsöguskrá kann lánveitandi að synja viðkomandi um fjármögnunina á grundvelli þeirra upplýsinga, en ber þó skylda til að upplýsa hann um að synjunin byggi á þessum upplýsingum. Flestir lánveitendur hafa aðgang að rekstrarsöguskrá.

Til hvers er rekstrarsöguskrá?

Rekstrarsöguskráin gerir lánveitendum kleift að afla upplýsinga um fyrri rekstur viðkomandi lánsumsækjanda, þ.e.a.s. í þeim tilvikum þar sem þeim rekstri lauk með gjaldþrotaúrskurði á síðustu fjórum árum. Það kann eðlilega að hafa áhrif á ákvörðun um lánveitingu og/eða lánaskilmála ef umsækjandi er með færslur á rekstrarsöguskrá. Lánveitanda er þó skylt að greina frá því ef lánsumsókn er hafnað á grundvelli upplýsinga úr rekstrarsöguskrá. Flestir lánveitendur skoða einnig aðrar upplýsingar, t.d. með því að kanna hlutafélagaþátttöku lánsumsækjenda.

Rekstrarsöguskrá var útbúin á sínum tíma sem gagnagrunnur sniðin að því að koma í veg fyrir að aðilar gætu ávallt stofnað ný hlutafélög í kjölfar gjaldþrotaúrskurðar eldri hlutafélaga í þeirra eigu, og haldið með þeim hætti áfram að opna fyrir reikningsviðskipti, lánveitendunum og rekstri þeirra til töluverðs tjóns. Það er líklega ekkert kerfi sem kemur í veg fyrir slíkt að fullu, en það er engu að síður töluvert erfiðara nú en áður.

Er tekið tillit til allra rekstrarforma við skráningu í rekstrarsöguskrá?

Nei, hér er einvörðungu miðað við hlutafélög (hf., ehf. og ohf.)  Hlutafélög eru hins vegar algengasta rekstrarformið á Íslandi. Félög með önnur rekstrarform eru yfirleitt bæði með umfangsminni rekstur og þar bera fyrirsvarsmenn oft beina ábyrgð á rekstrinum ólíkt því sem gerist með hlutafélög.

Með hvaða hætti hverfa færslur af rekstrarsöguskrá?

Færslur á rekstrarsöguskrá eru afskráðar ef eitthvað af eftirfarandi á við:

Hvers vegna þarf a.m.k. tvær færslur til að upplýsingum sé miðlað úr rekstrarsöguskrá?

Það er ekki um eiginlega sögu að ræða ef eingöngu ein færsla er færð til bókar. Um leið og þær eru tvær – eða fleiri – sem eru samtímis yngri en 4 ára, þá er það skilgreint sem saga um þann rekstur sem tengist viðkomandi stjórnarmanni/stofnanda/framkvæmdastjóra umræddra hlutafélaga.

Vegna þessa getur miðlun upplýsinga í rekstrarsöguskrá tekið breytingum með nokkuð öðrum hætti en t.d. í skrá yfir vanskil. Hér fyrir neðan má sjá dæmi um hvernig upplýsingar um aðila, sem tengist þremur félögum sem eru úrskurðuð gjaldþrota, er miðlað – eða ekki miðlað – miðað við regluna um lágmark tvær færslur yngri en 4 ára.

Eru fyrirsvarsmenn eða eigendur skráðir í vanskilaskrá ef hlutafélag þeirra er úrskurðað gjaldþrota?

Nei. Í fyrstu málsgrein laga um bæði hlutafélög og einkahlutafélög segir að „[Hlutafélag/Einkahlutafélag] merkir í lögum þessum félag þar sem enginn félagsmanna ber persónulega ábyrgð á heildarskuldbindingum félagsins“. Það þýðir að skuldbindingar sem hlutafélagið tekur á sig er eingöngu hægt að sækja á hlutafélagið sjálft, en ekki fyrirsvarsmenn þess eða eigendur.
Hafi hins vegar fyrirsvarsmenn eða eigendur gengið í perónulega ábyrgð fyrir skuldbindingum, sem ekki fást greiddar samkvæmt lánaskilmálum, þá yrðu slíkar upplýsingar skráðar í vanskilaskrá ef og þegar heimildir eru til þess.
Þar eð hlutafélög eru með takmarkaðri ábyrgð eru jafnframt lögð á þau ríkari skyldur um upplýsingagjöf varðandi rekstur sinn, t.d. varðandi skilaskyldu ársreikninga.

Hvar fæ ég upplýsingar um hvort eitthvað er skráð á mig á rekstrarsöguskrá?

Yfirlit úr VOG – og þar með rekstrarsöguskrá – er hægt að nálgast endurgjaldslaust á skrifstofu okkar gegn framvísun persónuskilríkja. Einnig er hægt að fá yfirlitið póstsent á lögheimili án endurgjalds.

Fá einstaklingar viðvörun áður en þau fara á rekstrarsöguskrá í fyrsta sinn?

Já, tilkynning um skráningu er póstsend á lögheimili viðtakanda. Þar kemur fram að upplýsingarnar verða færðar á skrá 14 dögum eftir dagsetningu tilkynningarinnar og hefur því viðtakandi tækifæri til þess að koma á framfæri leiðréttingu innan þess tíma.

Kostar mig að vera á rekstrarsöguskrá eða að taka mig af henni?

Nei, það kostar viðkomandi einstakling eða lögaðila hvorki að vera á rekstrarsöguskrá eða að láta taka sig af henni.

 

 

Byggir á LiSA CMS. Eskill - LiSA, Sharepoint, Veflausnir og Vefumsjónarkerfi